تحليل و بررسي چيستي و جايگاه عقلانيت در معنويت مدرن

سال هشتم، شماره دوم، پياپي 15، پاييز و زمستان1397

علي قرباني كلكناري/ كارشناسي ارشد فلسفه دين مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره     hekmtrabani65@gmail.com
محمد جعفري/ دانشيار گروه كلام مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    mjafari125@yahoo.com
دريافت: 03/08/1398 - پذيرش: 16/10/1398

چکيده
امروزه مقولۀ معنويت‌ براي بشر اهميت فراواني پيدا کرده است. بر همين اساس، ديدگاه‌هاي معنوي متعدد و گاه متضادي در ميان مکاتب فکري و فلسفي طرح شده است که يکي از آنها معنويت مدرن نام دارد. از اين منظر، امروزه بر اساس عقلانيت مدرن و همسو با تجددگرايي، بايد فهمي نوين از دين ارائه داد تا در پرتو آن، درد و رنج انسان کاهش يابد، و انسان به آرامش و رضايت باطن دست پيدا کند. از سوي ديگر، اين رويکرد معتقد است که معنويت ديني در تأمين غرض ياد‌شده ناکارآمد است. در پژوهش پيش‌رو تلاش شده است تا حد ممکن بررسي جامعي از ماهيت و ويژگي‌هاي عقلانيت در نظريۀ معنويت مدرن صورت گيرد. از رهگذار اين بررسي و پژوهش روشن مي‌شود که عقلانيت با مشخصۀ استدلال‌طلبي نه‌تنها مقتضي معنويت مدرن نيست، بلکه در تمايز و تباين با آن است. 
کليدواژه‌ها: عقل، عقلانيت، عقلانيت مدرن، معنويت، معنويت مدرن.