مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) انوار معرفت 2645-8217 10 1 2021 06 22 تحلیل مقایسه‌ای سلوک در عرفان عملی و اخلاق به ‌تقریر علامه مصباح یزدی با نگاه به سیر تحولی سلوک اخلاقی 5 16 181 FA احمدحسین شریفی استاد -گروه فلسفه- مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) علیرضا کرمانی دانشیار - گروه عرفان مؤسسه 0000-0002-6731-419X ابوالفضل هاشمی سجزه ای دکتری - حکمت متعالیه مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 0009-0009-4577-0272 Journal Article 2020 11 13 سلوک، حرکت انسان برای رسیدن به خداست و حاصلِ رفتارها و ملکات نفس می باشد. علم اخلاق در تلقی آیت الله مصباح، به رفتارهای ارادی و صفات اکتسابی انسان به اعتبار میزان قرب و بُعد آنها نسبت به خدای متعال می پردازد. عرفان عملی علم منازل و مقامات نفس برای رسیدن به فناست. پس اخلاق اسلامی و عرفان عملی، در هدف تقارب دارند؛ اما تحلیل نحوة سلوک برای رسیدن به هدف، در این دو علم متفاوت است. ازاین رو سلوک در اخلاق و عرفان عملی نیازمند مقایسه است و مسئلة اصلی این مقاله را تشکیل می دهد. این نوشتار ویژگی های اخلاق و عرفان عملی را توصیف می کند و با روش مقایسه ای به تحلیل جایگاه سلوک در آنها می پردازد. برخی از مهم ترین یافته های پژوهش عبارت اند از: 1. علم اخلاق در موضوع و مسائل، گسترده تر از عرفان عملی، و در هدف مساوی با آن است؛ 2. حقیقت سلوک در عرفان عملی از ابتدا کاملاً هویداست؛ اما در اخلاق، سلوک به تدریج جایگاه خود را به دست می آورد؛ 3. سلوک در نظریة اخلاقی آیت الله مصباح با سلوک عرفانی مشابهت زیادی یافته است. https://erfani.nashriyat.ir/sites/erfani.nashriyat.ir/files/article-files/1_12.pdf