مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) انوار معرفت 2645-8217 10 2 2021 10 03 عرفان اجتماعی در منظومه‌ی فکری استاد شهید مطهری 131 144 188 FA محمدجواد رودگر استاد - پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی 0000-0003-3200-7509 Journal Article 2021 06 04 عرفان اجتماعی در منظومة فکری استاد شهید مطهری به مثابة دانشی است که اصول و مسائل عرفان اسلامی را در مبانی، مقولات و غایات علوم اجتماعی متناظر به ساحات بینشی، گرایشی و کنشی عارفان اصیل متجلی می سازد. بدین جهت، بیان و تبیین عرفان اجتماعی از اهمیت، ضرورت و حساسیت خاصی در نظام اندیشة فردی و زیست اجتماعی و به ویژه تمدنی فرد و جامعة اسلامی برخوردار است که استاد شهید با نگاه فیلسوفانه، فلسفة مضافی و معرفت شناسی درجة دوم، به این امر اهتمام ورزیده و در این مسیر به نقد ایجابی عرفان موجود با رویکرد بازشناسی و بازسازی مفاهیم، مبانی و مقامات عرفانی و نقد سلبی عرفان و تصوف تاریخی با منطق قرآنی، سنت و سیرة معصومان پرداخته اند. مسئلة اصلی مقالة حاضر این است که آیا عرفانِ اجتماعی در منظومة فکری استاد شهید مطهری قابل بیان و تبیین است؟ پاسخ مسئله را می توان با روش توصیفی ـ تحلیلی در اندیشه و آثار استاد اصطیاد کرد که برونداد آن عبارت است از: 1. ارائة قرائت درست و دقیق از آموزه ها، گزاره ها و معارف عرفانی با سویة اجتماعی؛ 2. تبیین مفهومی و تعیین مصداقی عرفان اجتماعی در شعاع اندیشه و زیست عارفان مسلمان؛ 3. بیان نمونه هایی از توصیف و توصیه های معطوف به عرفان اجتماعی در آثار گفتاری و نوشتاری استاد شهید؛ 4. ارائة نمونة بازشناسی و بازسازی مفاهیم و مقامات عرفانی، مثل توبه و توکل، تا ظرفیت عرفان اصیل و دانایی و توانایی عارفان مسلمان و شیعی در تکوین و تکامل تمدن نوین اسلامی روشن شود. https://erfani.nashriyat.ir/sites/erfani.nashriyat.ir/files/article-files/9.pdf