@article { author = {Moravej, Mohammad reza and Kermani, Alireza}, title = {آموزه های عرفانی و شبهات جبر و تفویض}, journal = {انوار معرفت 28 ، بهار و تابستان 1404}, volume = {14}, number = {1}, pages = {-}, year = {2025}, publisher = {Imam Khomeini Educational and Research Institute}, issn = {2645-8217}, eissn = {2980-826X}, doi = {10.22034/erfani.2025.2018989}, abstract = {}, keywords = {}, title_fa = {آموزه های عرفانی و شبهات جبر و تفویض}, abstract_fa ={ نقش «حق» و «عبد» در افعال اختیاری انسان چقدر است؟ سه نظریة عمده در این زمینه مطرح است: «جبر»، «تفویض» و «امر بین ‌الامرین». این نوشتار با بهره‌گیری از اصول و آموزه‌های عرفانی، نظیر «وحدت شخصی وجود»، «نظام اسمائی»، «قضا و قدر»، «سرّ القدر» و «سرّ سرّ القدر» ‌کوشیده است به پرسش مزبور پاسخ دهد. با تحلیل آثار عارفان مسلمان و رد نظریات جبر و تفویض، نظریة «امر بین ‌الامرین» اثبات می‌گردد. مطابق اصل «وحدت شخصی وجود»، فعل عبد درحقیقت فعل حق‌تعالی است که در تعیّن عبد به ظهور می‌رسد. نقش عبد تعین‌بخشی به فعل و نقش خداوند، ایجاد آن است. به عقیدة علامه طباطبائی، اصل «وحدت شخصی وجود» اساساً مسئله جبر و تفویض را بی‌معنا می‌کند؛ زیرا پیش‌فرض شبهات مذکور کثرت است. افزون بر این، آموزة «سرّ القدر» به شبهة جبر و آموزة «سرّ سرّ القدر» به شبهة تفویض پاسخ داده و نظریة «امر بین ‌الامرین» را تأیید می‌کنند.}, keywords_fa = {جبر ,تفویض ,قضا و قدر ,سرّ القدر ,سرّ سرّ القدر ,أعیان ثابته ,امر بین ‌الامرين ,}, url = {https://erfani.nashriyat.ir/node/2018989}, eprint = {} }