TY  - JOUR
ID  - 2018989
TI  - آموزه های عرفانی و شبهات جبر و تفویض
JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
JA  - 17
LA  - fa
SN  - 2645-8217
AU  - Moravej, Mohammad reza
AD  - دکتری
AU  - Kermani, Alireza
AD  - دانشیار - گروه عرفان مؤسسه
Y1  - 2025
PY  - 2025
VL  - 14
IS  - 1
SP  - 
EP  - 
KW  - جبر
KW  - تفویض
KW  - قضا و قدر
KW  - سرّ القدر
KW  - سرّ سرّ القدر
KW  - أعیان ثابته
KW  - امر بین ‌الامرين
DO  - 10.22034/erfani.2025.2018989
AB  - نقش «حق» و «عبد» در افعال اختیاری انسان چقدر است؟ سه نظریة عمده در این زمینه مطرح است: «جبر»، «تفویض» و «امر بین ‌الامرین». این نوشتار با بهره‌گیری از اصول و آموزه‌های عرفانی، نظیر «وحدت شخصی وجود»، «نظام اسمائی»، «قضا و قدر»، «سرّ القدر» و «سرّ سرّ القدر» ‌کوشیده است به پرسش مزبور پاسخ دهد. با تحلیل آثار عارفان مسلمان و رد نظریات جبر و تفویض، نظریة «امر بین ‌الامرین» اثبات می‌گردد. مطابق اصل «وحدت شخصی وجود»، فعل عبد درحقیقت فعل حق‌تعالی است که در تعیّن عبد به ظهور می‌رسد. نقش عبد تعین‌بخشی به فعل و نقش خداوند، ایجاد آن است. به عقیدة علامه طباطبائی، اصل «وحدت شخصی وجود» اساساً مسئله جبر و تفویض را بی‌معنا می‌کند؛ زیرا پیش‌فرض شبهات مذکور کثرت است. افزون بر این، آموزة «سرّ القدر» به شبهة جبر و آموزة «سرّ سرّ القدر» به شبهة تفویض پاسخ داده و نظریة «امر بین ‌الامرین» را تأیید می‌کنند.
UR  - https://erfani.nashriyat.ir/node/2018989
L1  - ER  -