مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) انوار معرفت 2645-8217 11 2 2022 12 22 خوانشی تطبیقی بر گستره حرکت جوهری و تجدد امثال 109 124 2020327 10.22034/erfani.2024.2020327 FA مهدی کهنوجی استادیار - مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی ره 0000-0001-5999-8547 سیده لیلا طاهری دانشجوی دکتری - آزاد Journal Article 2022 06 09 The principle of "substantial movement" in transcendental theosophy and the discussion of "renewal of essences" in theoretical mysticism are two important philosophical and mystical ontological doctrines. Based on these two principles, beings are constantly evolving and changing; the world does not stand still for a moment and is constantly changing. According to mystical renewal essences, even though the existence has an intrinsic unity, it changes every moment and no creature or phenomenon is repeated. The discovery of this problem for the mystic is through conscientious findings and intuitive knowledge. Based on Sadra's philosophy, the substantial movement which is proved through theory and arguments, is limited to the material world and indicates its essence and movement, which ends in the world of fixed abstractions. Of course, according on another viewpoint, which is based on a certain image of the originality and the gradation of being, the movement outlined in transcendental theosophy corresponds to the mystical findings and explains it in the field of theoretical understanding. In this article, "substantial movement" and "renewal of essences" are compared and an attempt has been made to express their similarities and differences. The true understanding of these two important philosophical and mystical rules opens the way for important issues in ontology, origin and resurrection, cosmology and psychology. اصل «حرکت جوهری» در حکمت متعالیه و بحث «تجدد امثال» در عرفان نظری دو آموزه مهم هستی‌شناختی فلسفی و عرفانی به شمار می‌روند که براساس این دو اصل، موجودات دائم تحول و تغییر می‌یابند و عالم لحظه‌ای قرار و سکون ندارد و پیوسته در حال نو شدن است. بنا بر تجدد امثال عرفانی، در عین اینکه وجود دارای وحدت ذاتی اطلاقی است، اما این بُت عیار هر لحظه به شکلی است و هیچ موجود و پدیده‌ای در دو آن تکرار نمی‌شود. کشف این مسئله برای عارف از طریق یافت وجدانی و علم شهودی است. حرکت جوهری که از طریق نظری و استدلال برهانی اثبات می‌شود، بنا بر برخی تقریرات از فلسفه صدرایی، محدود به عالم مادی جسمانی و بیان‌کننده تصرم و حرکت ذاتی آن است که به عالم مجردات ثابته ختم می‌شود. البته بنا بر دیدگاه دیگری که مبتنی بر تصویر خاصی از اصالت و تشکیک وجود است، حرکت ترسیم‌شده در حکمت متعالیه منطبق بر یافته‌های عرفانی و تبیین‌کننده آن در حیطه درک عقل نظری است. در این نوشته «حرکت جوهری» و «تجدد امثال» مقایسه و سعی شده است تطابق یا شباهت‌ و تفاوت آنها بیان شود. درک صحیح این دو قاعده مهم فلسفی و عرفانی راهگشای تبیین مسائل مهمی در هستی‌شناسی، مبدأ و معاد، جهان‌شناسی و علم‌النفس است. https://erfani.nashriyat.ir/sites/erfani.nashriyat.ir/files/article-files/2020327-1708415092.pdf