TY - JOUR ID - 2021449 TI - بررسی تطبیقی نکاح روحانی در دیدگاه ابن‌فارض و سن خوان دِ لا کروز JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 17 LA - fa SN - 2645-8217 AU - Mir Yousef, Seyyed Mohammad Reza AD - دانشجوی دکتری - ادیان و عرفان موسسه امام خمینی(ره) AU - Tvakkoli, Nasrin AD - استادیار الهیات و علوم اسلامی-گروه ادیان و عرفان - دانشگاه پیام نور تهران -ایران Y1 - 2025 PY - 2025 VL - 13 IS - 2 SP - 109 EP - 126 KW - نکاح روحانی KW - اتحاد KW - بررسي تطبيقي KW - ابن‌فارض مصري KW - خوان دِ لا کروز DO - 10.22034/erfani.2025.2021449 AB - مطالعات تطبیقی عرفان، امکان گفت‌وگو و نزدیکی دیدگاه‌ها را میان سنت‌های معنوی گوناگون فراهم می‌کند. این نوشتار به بررسی تطبیقی مفهوم «نکاح روحانی» در سنت مسیحی بر مبنای آثار سن خوان دِ لا کروز (۱۵۴۲-۱۵۹۱م) و نکاح معنوی در اندیشۀ عارف شاعر مسلمان ابن فارض مصری (۵۷۶-۶۳۲ق) و نقش این نکاح در سلوک عارفانه می‌پردازد. پژوهش حاضر با روش تحلیل محتوا و بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای، به مقایسه مبانی، مراحل و نتایج «نکاح روحانی» در اندیشه این دو عارف پرداخته است. هر دو نفر، تأثیر «شعله‌ور شدن عشق» و «تحمل سختی‌ها» را موجب «رهایی از تعلقات»، «قوت گرفتن قوای نفس» و رسیدن به وصال مطلوب حقیقی می‌دانند. نکاح در تفسیر ابن‌فارض بر بستر نگرش «توحیدی » و بر پایه گذر از تعلقات مراتب نازل وجود و مجلا شدن برای تجلی جمال حق‌تعالی بنا شده است، درحالی‌که در سخن سن خوان دِ لاکروز، «وحدت شهودی تثلیثی» و سلوک از طریق سه مرحله «شب تاریک» بدون تبیینی معقول و هستی‌شناسانه مبنا قرار گرفته است. «نکاح روحانی» در هر دو دستگاه عرفانی، پیوندی ژرف و شهودی میان روح سالک و معشوق الهی است که در اوج سلوک معنوی در دیدگاه آنها پدید می‌آید. این پیوند گاه با «اتحاد» یا «وحدت» فهم می‌شود، در اصل ناظر به مقام وصال عاشقانه و سکونت معشوق در جان سالک است که در نظر هردو موجب رهایی از ظلمت جهل و درد شقاوت و رسیدن به آگاهی حقیقی و سعادت محض است. UR - https://erfani.nashriyat.ir/node/2021449 L1 - https://erfani.nashriyat.ir/sites/erfani.nashriyat.ir/files/article-files/2021449-1777556553.pdf ER -