TY - JOUR ID - 2021843 TI - بررسی تطبیقی تواضع از نگاه خواجه عبدالله انصاری در «منازل السائرین» و بحیا‌بن ‌پاقودا در «الهدایة الی فرائض القلوب» JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 17 LA - fa SN - 2645-8217 AU - Seyed Ali, Mostajaboldavati AD - دکتری - پژوهشگرپسادکتری، دانشگاه اصفهان AU - Majid, Sadeghi Hasanabadi AD - دانشیار - گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه اصفهان Y1 - 2022 PY - 2022 VL - 11 IS - 2 SP - 173EP - 190تواضع ,خواجه عبدالله انصاری ,منازل السائرین ,بحیابن ‌پاقودا ,الهدایه الی فرائض القلوب ,DO - 10.22034/erfani.2024.2021843 AB - «تواضع» ازجمله فضایل برجسته اخلاقی در ادیان یهود و اسلام است که خواجه عبدالله انصاری (396-481ق) عارف مسلمان در «منازل السائرین» و بحیا‌بن ‌پاقودا عارف یهودی معاصر وی در «الهدایة الی فرائض القلوب» آن را از جمله ابواب سلوکی قرار ‌داده‌اند. یافته‌های این پژوهش که بر پایه مطالعات کتابخانه‌ای و با روش توصیفی‌ ـ تحلیلی صورت پذیرفته، نشان می‌دهد که این دو عارف با وجود اشتراک در تعریف «تواضع»، درباره جایگاه، شرح و چگونگی تقسیم‌بندی آن اختلاف دارند. خواجه «تواضع» را در جایگاه سی و هشتم از منازل یکصدگانه سلوکی به سوی توحید قرار داده، و حال آنکه ابن‌‌پاقودا آن را باب ششم از ابواب ده‌گانه به محبت الهی معرفی کرده است. خواجه که بنیان سلوکی خود را بر کتاب و نقل استوار ساخته، در بیان مختصر خود، تواضع را براساس درجه سالکان به سه درجه عامه، خاصه و خاص‌الخاص تقسیم نموده که در اولین گام با فروتنی در برابر علم شرعی و عمل تعبدی به احکام دین همراه است، اما ابن‌پاقودا در قالب بیانی مبسوط و متأثر از منابع اسلامی، با تأکید بر استفاده از سه منبع عقل، کتاب و نقل، علم شرعی را برای صاحبان تمییز کافی ندانسته و تواضع عام را نوعی ضعف نفس به شمار آورده است. UR - https://erfani.nashriyat.ir/node/2021843 L1 - https://erfani.nashriyat.ir/sites/erfani.nashriyat.ir/files/article-files/2021843-1708415280.pdf ER -