مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) انوار معرفت 2645-8217 11 2 2022 12 22 رابطه متقابل معنویت و علم با تأکید بر آراء علامه حسن‌زاده آملی 23 38 2021938 10.22034/erfani.2024.2021938 FA قاسم ترخان استادتمام - پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی 0000-0003-2404-4211 Journal Article 2023 09 06 One of the basic questions in the philosophy of science is the relationship between spirituality and science. Using descriptive-analytical method and content analysis, this library research has tried to find the answer to this question based on the opinions of Allameh Hassanzadeh Amuli. The research results in the two axes of "the role of spirituality in the production and strengthening of science" and "the role of science in the production and promotion of spirituality" are: in the first axis, personality traits have a great impact on science. Spirituality affects the powers of perception. Purification contributes to the production of science. In the second axis, useful science is science that pursues a useful goal in the direction of cognitive and spiritual evolution of man and leads to such an end. Science that does not provide the means of possessing divine morality is harmful. In the Islamic tradition, the model of science is the model of light. Therefore, science is guidance, enlightenment and awareness of the path. یکی از پرسش‌های اساسی در فلسفه علم آن است که چه ارتباطی بین معنویت و علم وجود دارد؟ نوشتار حاضر کوشیده است با روش کتابخانه‌ای در گردآوری اطلاعات و روش توصیفی ـ تحلیلی در تحلیل محتوا پاسخ این سؤال را با تأکید بر آراء علامه حسن‌زاده آملی دریابد. حاصل بحث در دو محور «نقش معنویت در تولید و تقویت علم» و «نقش علم در تولید و ارتقای معنویت» به نتایج ذیل دست یافت: در محور اول، ویژگی‌های شخصیتی بر علم تأثیر وافری دارد. معنویت بر قوای دراکه تأثیرگذار است. مرتبه‌ای از تزکیه در تولید مرتبه‌ای از علم نقش دارد. در محور دوم، علم نافع علمی است که هدف نافعی در جهت تکامل معرفتی و معنوی انسان پیگیری کند و به چنین سرانجامی منتج شود. علمی که اسباب تخلق به اخلاق الهی را فراهم نمی‌کند حجاب و رهزن است. الگوی علم در سنت اسلامی الگوی نور است. بنابراین، علم، هدایت، روشنایی و آگاهی نسبت به مسیر است. * این مقاله در همایش «فلسفه معنویت با تأکید بر آراء علامه حسن زاده آملی» پذیرش شده است. https://erfani.nashriyat.ir/sites/erfani.nashriyat.ir/files/article-files/2021938-1708414475.pdf