مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) انوار معرفت 2645-8217 11 1 2022 06 22 جایگاه‌شناسی «عرفان اجتماعی» در حوزه‌ی علمیه‌ی قم در سده‌ی اخیر (1300ـ140ش) 149 174 206 FA سعید هلالیان حوزوی - حوزه علمیه قم 0000-0001-9474-2424 Journal Article 2022 10 27 ابعاد گوناگون عرفان اسلامی در روندی متکامل در متن سنت فکری ـ فرهنگی اسلامی بروز یافته که از جمله مهم ترین آنها «عرفان اجتماعی» است که به معنای واقعی، در سدة اخیر و از متن حوزة علمیة قم و به طور خاص تر، در بستر مکتب امام شکل گرفته و موجب آثار فرهنگی ـ تمدنی بسیاری شده است. عرفان اجتماعی ظرفیت های بالفعل و بالقوه فراوانی دارد که می توانند تحولات بسیاری را در سنت حِکمی و عرفانی و نیز در فرایند تحقق اهداف گام دوم انقلاب رقم بزنند. با این حال، چنان که شایسته است بدان ها توجه نمی شود. واکاوی عرفان اجتماعی می تواند زمینة بهره گیری صحیح تر، افزون تر و عمیق تر از ظرفیت های انبوه آن را فراهم سازد؛ چنان که از افتادن در دام برخی آسیب ها و انحراف ها جلوگیری می کند؛ مانند دوری از هویت ناب آن، یعنی «معنویت توحیدی عقلانی، شریعت محور و فقاهتی» یا بستر صحیحی که مکتب امام برای عرفان اجتماعی فراهم آورد. ازاین رو نوشتار حاضر، با به کارگیری روش توصیفی ـ تحلیلی، به جایگاه شناسی عرفان اجتماعی در مهد اصلی پدیدآیی و ظرف اصیل استمرار آن، یعنی حوزه قم در سدة اخیر می پردازد. https://erfani.nashriyat.ir/sites/erfani.nashriyat.ir/files/article-files/10_1.pdf