مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) 2026 07 23 نقش ایجادی و ایجابی اهل‌بیت در معنویت و عرفان اسلامی 5001136 FA اصغر نوروزی دکتری 0009-0005-8183-5898 Journal Article 2024 09 16 ببی تردید عمیق¬ترین و پرساحت¬ترین مکتب عرفانی، در مکتب اسلام شکل گرفت؛ عرفان با ظهور اسلام، رشد بی¬نظیری یافت که نتیجه آن، مجموعه¬ای بی¬بدیل از تعالیم و گزاره¬های باطنی و عرفانی است. جریان عرفان و معنویت صدر اسلام ـ هم در بعد اعتقادی و نظری و هم در بعد عملی و سلوکی ـ ریشه درآموزه¬های وحیانی قرآن و تعالیم معنوی اهل‌بیت دارد. نقش بی بدیل اهل‌بیت در ایجاد و غنابخشی معنویت و عرفان و مدیریت جریان‌های معنوی، هنوز به وضوح در تاریخ صدر اسلام بررسی نشده است. پژوهش‌هائی با عنوان عرفان اهل‌بیتی، تلاشی بی پایان برای دستیابی به عرفان اهل‌بیت است. بر آنیم در این نوشتار - فارق از پیوند تاریخی و نقش اهل‌بیت به عنوان خاستگاه عرفان اسلامی - به پیوند ماهوی و نقش ایجابی اهل‌بیت در اصول، مبانی، مسائل و مؤلفه‌های عرفان اسلامی بپردازیم. ارائه الگوی عملی و رفتاری از حیات معنوی، ایجاد محیط تعلیم اسرار باطنی و عرفانی، تربیت اصحاب سر، رهبری و مدیریت معنویت گرائی، گسترش معنویت از طریق زهاد و عباد، دور زدن تحریم و تقیه از طریق نشر معارف توسط برخی از صوفیان حقیقی چون شقیق بلخی و معروف کرخی، بخشی از نقش ایجابی اهل‌بیت در ایجاد و گسترش عرفان ناب است.