TY - JOUR ID - 5002170 TI - واکاوی مختصات راهبران راستین به‌مثابه راه‌حلی در مواجهه با انحراف اجتماعی جاهلیت مقدس در اندیشه صدرالمتألهین (مورد مطالعه رساله سه اصل و کسر اصنام الجاهلیه) JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 17 LA - fa SN - 2645-8217 AU - Abyar, Zahra AD - استادیار و عضو هیئت علمی گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران Y1 - 2025 PY - 2025 VL - 13 IS - 2 SP - 65 EP - 88 KW - صدرالمتألهین KW - رسالۀ سه اصل KW - رسالۀ کسر اصنام الجاهلیه KW - جاهلیت KW - عرفا DO - 10.22034/erfani.2025.5002170 AB - صدرالمتألهین در دو کتاب «کسر اصنام الجاهلیه» و «رساله سه اصل» به بحران اجتماعی جاهلیت مقدس شکل‌گرفته در جامعۀ خود پرداخته و در پی انکسار بت‌های جاهلیت، انقلاب و تحول اجتماعی را ایجاد کرده است. در این تحول اجتماعی جهت قرار گرفتن جامعه در مسیر عدالت اجتماعی و دستیابی به جامعۀ فاضله، بایسته است رسالت اصلی فلسفه و حکمت که برقراری عدالت و نفی ظلم و جور است اجرا شود. این امر نیازمند شناخت راهبران راستین (عارف و حکیم) در جامعه است که در پی فقدان این راهبران، گروه‌های متعدد قدرت در کسوت صوفی و عارف منجر به شیوع ظاهرگرایی در دین و هدم دین شده‌اند. نظر به اهمیت این مسئله در این مقاله با روش کیفی تحلیل مضمون این مهم، در دو رسالۀ صدرالمتألهین واکاوی شد. تجزیه‌‌ و تحلیل مضامین پایه و سازمان‌دهنده، هشت مضمون فراگیر معرفت‌گرا، مهذب، ذاکر، مستور، مرگ‌اندیش، تبری و تولی، مجاهد هدایتگر و فیض بخش را به‌عنوان خصایص راهبران راستین در جامعۀ بحران‌زده نشان می‌دهد. نظر به اینکه بحران جاهلیت فتنه‌های عظیمی را در جامعۀ اسلامی در پی خواهد داشت، صدرالمتألهین ارائه مختصات راهبران واقعی را به‌عنوان راه‌حل جهت مواجهه با این تفسیر ظاهرگرایانه از دین می‌داند. UR - https://erfani.nashriyat.ir/node/5002170 L1 - https://erfani.nashriyat.ir/sites/erfani.nashriyat.ir/files/article-files/5002170-1777556492.pdf ER -