TY  - JOUR
ID  - 5002943
TI  - پرسش بلاغی به‌مثابۀ گره‌گاه معنایی تحلیل گفتمان عرفانی بر اساس نظریۀ لاکلا و موفه (مطالعۀ موردی: غزلیات روح الله خمینی) 
JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
JA  - 17
LA  - fa
SN  - 2645-8217
AU  - Oskouie, Narges
AD  - 
AU  - , 
AD  - 
Y1  - 2026
PY  - 2026
VL  - 14
IS  - 2
SP  - 
EP  - 
KW  - پرسش بلاغی
KW  - اشعار آیت‌الله خمینی
KW  - گره‌گاه معنایی
KW  - نظریۀ لاکلا و موفه
KW  - عرفان شعری
DO  - 10.22034/erfani.2026.5002943
AB  - پژوهش حاضر با بهره‌گیری از نظریهٔ تحلیل گفتمان لاکلا و موفه، گونه‌های مختلف پرسش‌های بلاغی در اشعار امام خمینی را شناسایی و طبقه‌بندی کرده است. نتایج نشان می‌دهد پرسش‌های اظهاری، انکاری، اعتراضی، تمنایی، مبالغه‌آمیز، تجاهل‌العارف و بث‌الشکوی بیشترین بسامد را دارند و هر یک سهم قابل‌توجهی در تثبیت و تقویت دال‌های کلیدی چون عشق شهودی، تعالیم حکمی-عرفانی و گرایش‌های انتقادی-اصلاحی دارند. تحلیل گفتمان نشان می‌دهد پرسش‌های بلاغی به‌عنوان گره‌گاه‌های معنایی، محورهای اصلی گفتمان عرفانی را تثبیت و انسجام‌بخشی می‌کنند و از طریق دو سازوکار کلیدی، انسجام معنایی را برقرار می‌سازند: نخست زنجیره‌های هم‌ارزی که مفاهیم مثبت و مشروع عرفانی، مانند عشق الهی، پاکی نفس و معنویت صادقانه، را به هم مرتبط می‌سازند و دوم مکانیزم‌های تفاوت‌گذاری که مسیرهای غیرمشروع و ریاکارانه را از هژمونی معنایی اصلی جدا می‌کنند. این پرسش‌ها همزمان انسجام گفتمان را حفظ کرده و تضادها و چالش‌های اخلاقی و معرفتی را برجسته می‌سازند و مخاطب را به تعامل فعال و انتقادی با متن فرا می‌خوانند. تعامل این پرسش‌ها با دال‌های نمادین عرفانی، همچون میخانه، پیر، رند، می و رازپوشی، انسجام گفتمان را از طریق شبکه‌ای پیچیده از روابط هم‌ارزی و تفاوت‌گذاری تقویت می‌کند و زمینه شکل‌گیری آرمان‌شهر عرفانی را فراهم می‌سازد.
UR  - https://erfani.nashriyat.ir/node/5002943
L1  - ER  -