TY  - JOUR
ID  - 5002943
TI  - تحلیل گفتمانی پرسش‌های بلاغی در غزلیات امام خمینی(ره) با رویکرد نظریۀ گفتمان لاکلا و موفه
JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
JA  - 17
LA  - fa
SN  - 2645-8217
AU  - Oskouie, Narges
AD  - 
AU  - , 
AD  - 
Y1  - 2026
PY  - 2026
VL  - 14
IS  - 2
SP  - 101
EP  - 118
KW  - گفتمان
KW  - پرسش بلاغی
KW  - غزلیات امام خمینی
KW  - لاکلا و موفه
KW  - دال مرکزی
KW  - هژموني
KW  - غزلیات امام خمینی(ره)
DO  - 10.22034/erfani.2026.5002943
AB  - این مقاله با هدف تبیین چگونگی تبدیل پرسش‌های بلاغی در غزلیات امام خمینی به عناصر گفتمانی در چارچوب نظریه گفتمان ارنستو لاکلا و چیاگو موفه، به نگارش درآمده است. روش‌شناسی پژوهش حاضر، ترکیبی از تحلیل محتوای کیفی و تحلیل گفتمان انتقادی است. جامعۀ آماری شامل کلیه غزلیات دیوان امام خمینی بوده و نمونه‌گیری به شیوه هدفمند انجام شده است. معیار شناسایی پرسش بلاغی، توجه به ساختار دستوری پرسشی در متن و کارکرد بلاغی آن در متن است. در این پژوهش، ابتدا مفاهیم کلیدی نظریۀ گفتمان لاکلا و موفه، ازجمله دال مرکزی، گره‌گاه معنایی، هژمونی، زنجیره هم‌ارزی و تفاوت‌گذاری، به صورت عملیاتی تعریف شده و سپس نحوه به‌کارگیری آنها در تحلیل شعر عرفانی تببین گردیده است. با تأکید بر تمایز روش‌شناختی میان سطح شاعر، متن و گفتمان، سعی شده است تا از تفسیر بیش از حد و تقلیل‌گرایی در تحلیل پرهیز شود. در بخش تحلیل داده‌ها، پرسش‌های بلاغی برجسته در غزلیات امام راحل با استفاده از چارچوب نظریۀ لاکلا و موفه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و نشان داده شده است که چگونه این پرسش‌ها با ایجاد زنجیره‌های هم‌ارزی و تفاوت‌گذاری، در شکل‌دهی به گفتمان‌های غالب نقش ایفا می‌کنند. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که پرسش‌های بلاغی در غزلیات امام خمینی صرفاً ابزارهای زبانی برای ایجاد پرسش و پاسخ نیستند، بلکه به‌مثابه نقاط عطف معنایی عمل کرده و در فرایند «بدیل‌سازی» و «جایگزینی» معنایی، به خلق و تحکیم گفتمان‌های الهیاتی و عرفانی امام راحل کمک می‌کنند.
UR  - https://erfani.nashriyat.ir/node/5002943
L1  - https://erfani.nashriyat.ir/sites/erfani.nashriyat.ir/files/article-files/5002943-1789539789.pdf
ER  -