TY - JOUR ID - 5003403 TI - نقش انسان‌شناسی عرفانی ـ دینی در تولید و تحول علوم انسانی اسلامی با تأکید بر مفهوم «انسان کامل» JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 17 LA - fa SN - 2645-8217 AU - Ghasem, Tarkhan AD - دانشیار - پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی AU - Mohammad javad, Roodgar AD - استاد - پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی Y1 - 2025 PY - 2025 VL - 13 IS - 2 SP - EP - انسان‌شناسی عرفانی ,انسان کامل ,علوم انسانی اسلامی ,منبع معرفت ,مبانی علوم ,روش‌شناسی ,غایت علم ,DO - 10.22034/erfani.2026.5003403 AB - این پژوهش با هدف تبیین تأثیر انسان‌شناسی عرفانی ـ دینی بر علوم انسانی اسلامی و با تمرکز بر مفهوم «انسان کامل» انجام شده است. روش تحقیق، ترکیبی (نقلی، عقلی، شهودی) و مبتنی بر منابع وحیانی و متون عرفانی است. یافته‌ها نشان می‌دهد که انسان کامل (با مصادیق معصوم) به عنوان مظهر علم لدنی، وارث علوم انبیا و تجلی‌گاه اسماء الهی، نقش بنیادینی در سه عرصۀ منبعیت معرفتی، مبانی و روش‌شناسی و غایت و کارکرد علوم انسانی اسلامی ایفا می‌کند. ۱. معارف معصومین (ع) به عنوان علم لدنی، منبع اصیل برای استخراج مبانی علوم انسانی است. ۲. تصویر جامع از انسان، مبانی هستی‌شناختی و معرفت‌شناختی علوم را متحول کرده و روش ترکیبی (عقلی، نقلی، شهودی) را ضروری می‌سازد. ۳. این انسان‌شناسی با ارائه تصویری جامع و متعالی از حقیقت انسان، علوم انسانی را از حصار رویکردهای مادی‌گرایانه خارج کرده، به سمت تولید دانشی توحیدی، معنوی و عدالت‌محور سوق می‌دهد. نتیجه آنکه تحقق علوم انسانی اسلامیِ اصیل، بدون اتکا به انسان‌شناسی عرفانی و بهره‌گیری از معارف انسان کامل معصوم (ع) امکان‌پذیر نخواهد بود. UR - https://erfani.nashriyat.ir/node/5003403 L1 - ER -