TY - JOUR ID - 5003403 TI - نقش انسان‌شناسی عرفانی ـ دینی در تولید و تحول علوم انسانی اسلامی: با تأکید بر مفهوم «انسان کامل» JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 17 LA - fa SN - 2645-8217 AU - Tarkhan, Ghasem AD - استادتمام - پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی AU - Roodgar, Mohammad javad AD - استاد - پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی Y1 - 2025 PY - 2025 VL - 13 IS - 2 SP - 7 EP - 24 KW - انسان‌شناسی عرفانی KW - انسان کامل KW - علوم انسانی اسلامی KW - منبع معرفت KW - مبانی علوم KW - روش‌شناسی KW - غایت علم DO - 10.22034/erfani.2026.5003403 AB - این پژوهش با هدف تبیین تأثیر انسان‌شناسی عرفانی ـ دینی بر علوم انسانی اسلامی و با تمرکز بر مفهوم «انسان کامل» انجام شده است. روش تحقیق، ترکیبی (نقلی، عقلی، شهودی) و مبتنی‌بر منابع وحیانی و متون عرفانی است. یافته‌ها نشان می‌دهد که انسان کامل (با مصادیق معصوم) به‌عنوان مظهر علم لدنی، وارث علوم انبیا و تجلی‌گاه اسماء الهی، نقش بنیادینی در سه عرصۀ منبعیت معرفتی، مبانی و روش‌شناسی و غایت و کارکرد علوم انسانی اسلامی ایفا می‌کند. اولاً معارف معصومین؟عهم؟ به‌عنوان علم لدنی، منبع اصیل برای استخراج مبانی علوم انسانی است. ثانیاً تصویر جامع از انسان، مبانی هستی‌شناختی و معرفت‌شناختی علوم را متحول کرده و روش ترکیبی (عقلی، نقلی و شهودی) را ضروری می‌سازد. ثالثاً این انسان‌شناسی با ارائه تصویری جامع و متعالی از حقیقت انسان، علوم انسانی را از حصار رویکردهای مادی‌گرایانه خارج کرده، به سمت تولید دانشی توحیدی، معنوی و عدالت‌محور سوق می‌دهد. نتیجه آنکه تحقق علوم انسانی اسلامیِ اصیل، بدون اتکا به انسان‌شناسی عرفانی و بهره‌گیری از معارف انسان کامل معصوم امکان‌پذیر نخواهد بود. کلیدواژه‌ها: انسان‌شناسی عرفانی، انسان کامل، علوم انسانی اسلامی، منبع معرفت، مبانی علوم، روش‌شناسی، غایت علم. UR - https://erfani.nashriyat.ir/node/5003403 L1 - https://erfani.nashriyat.ir/sites/erfani.nashriyat.ir/files/article-files/5003403-1777556319.pdf ER -