مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) انوار معرفت 2645-8217 14 1 2025 09 06 مقایسه خلوت در عرفان اسلامی و تنهایی انسان معاصر، تشابه ها و تفاوت ها 5003622 10.22034/erfani.2026.5003622 FA شقایق حسینی 0009-0003-0135-1646 حسن سعیدی دانشگاه شهید بهشتی- دانشکده الهیات و ادیان 0009-0004-6437-5255 Journal Article 2026 02 07 Contemporary man, who finds himself trapped in the vortex of industry and modernity and captive and condemned by the decisions of companies. To get out of this trap in search of a relaxing focal point. that he can by turning to it. Overcome anxiety. And with the aim of achieving such a goal, he may distance himself from the society. And he chooses "loneliness" and isolation. Along these lines, there is also a type of loneliness called "reclusion" in the teachings of Islamic mysticism. which at first glance is similar to loneliness. The aim of the current research is to analyze the motivations, methods, goals and positive and negative consequences of solitude in Salami mysticism and the loneliness of contemporary man with a descriptive-analytical method and relying on library sources. Studies show. So far, no research has been done regarding the comparison of the dimensions and effects of solitude in Islamic mysticism and loneliness of contemporary man. The findings of the research show that although the loneliness of contemporary man, in some ways, has advantages. But considering the crises he is dealing with. It has many negative consequences. And he experiences a sense of emptiness and intense anxiety. But mystical silence, although in some ways, is worthy of criticism. But since the mystic has a relationship with God and his lover. His loneliness is overwhelming. Under this solitude can occur in the crowd. And he is not alone. In the research process, we discuss the similarities and differences between the two in detail. انسانِ معاصر که خویشتن را در گرداب صنعت و مدرنیته گرفتار می‌بیند، برای رهایی از آن، در جستجوی کانونی آرامش‌بخش است؛ که با روی‌آوری به آن بتواند بر اضطراب‌ها فایق آید. با چنین هدفی، احیاناً از جامعه، فاصله می‌گیرد و انزوا را برمی‌گزیند. جریان‌های معنویت‌گرا، برای پاسخ به این نیاز، با آموزه‌های خود می‌کوشند از این رنجِ بشر بکاهند. آموزه «خلوت‌گزینی» در عرفان اسلامی نیز گونه‌ای از تنهایی است که درخورِ مقایسه با تنهاییِ انسانِ معاصر است. تاکنون تحقیقی در خصوصِ مقایسه خلوت در عرفان اسلامی و تنهاییِ انسانِ معاصر انجام نشده است. هدفِ پژوهشِ حاضر، که با روشِ توصیفی ـ تحلیلی و با اتکا بر منابع کتابخانه‌ای انجام شده، این است که تشابه‌ها و تمایزهای این دو را در بخش «انگیزه‌ها، روش‌ها، اهداف و آثار» واکاوی نماید. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که گرچه تنهاییِ انسانِ معاصر از جهاتی واجد امتیازاتی است، اما از آن‌جا که تنهاییِ وی ناشی از بحران‌هایی است که با آن دست ‌به‌گریبان است، پیامدهای منفیِ بسیاری، مانند حس پوچی و اضطرابِ شدید، را به دنبال دارد. گرچه خلوتِ عارفانه نیز از جهاتی درخورِ نقد است، اما بالنده است؛ زیرا عارف که با معبود و معشوقِ خویش ارتباط دارد، در خلوتِ خود تنها نیست.