مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) انوار معرفت 2645-8217 14 1 2025 09 06 مقایسۀ خلوت در عرفان اسلامی و تنهایی انسان معاصر تشابه‌ها و تفاوت‌ها 73 92 5003622 10.22034/erfani.2026.5003622 FA حسن سعیدی دانشگاه شهید بهشتی- دانشکده الهیات و ادیان 0009-0004-6437-5255 شقایق حسینی 0009-0003-0135-1646 Journal Article 2026 02 07 Contemporary man, who finds himself trapped in the whirlpool of industry and modernity, is in search of a calming center to escape this terrifying trap; a center to which he can turn to overcome his anxieties. With such a goal, man may distance himself from society and choose isolation. Spiritualist movements, in order to respond to this need, try to reduce this human suffering by presenting their teachings. The doctrine of "seclusion" in Islamic mysticism is also a type of loneliness that is comparable to the loneliness of contemporary man. So far, no research has been conducted on the comparison of solitude in Islamic mysticism and the loneliness of contemporary humans. Using a descriptive-analytical method and relying on library resources, this research examines the similarities and differences between the two in the section "motives, methods, goals, and effects." The research findings show that although the loneliness of contemporary man has some advantages in some ways, since his loneliness is caused by the crises he is struggling with, it leads to many negative consequences, such as a sense of emptiness and severe anxiety. انسانِ معاصر که خویشتن را گرفتار در گرداب صنعت و مدرنیته اسیر می‌بیند، برای رهایی از این دامِ دهشت‌زا، در جست‌وجوی کانونی آرامش‌بخش است؛ کانونی که با روی‌آوری به آن بتواند بر اضطراب‌ها فایق آید. وی با چنین هدفی، احیاناً از جامعه فاصله می‌گیرد و انزوا را برمی‌گزیند. جریان‌های معنویت‌گرا، برای پاسخ به این نیاز، با ارائه آموزه‌های خود می‌کوشند از این رنجِ بشر بکاهند. آموزه «خلوت‌گزینی» در عرفان اسلامی نیز گونه‌ای از تنهایی است که درخور مقایسه با تنهایی انسان معاصر است. تاکنون تحقیقی در خصوص مقایسه خلوت در عرفان اسلامی و تنهایی انسان معاصر انجام نشده است. هدف پژوهش حاضر، که با روش توصیفی ـ تحلیلی و با اتکا بر منابع کتابخانه‌ای انجام شده، این است که تشابه‌ها و تمایزهای این دو را در‌ بخش «انگیزه‌ها، روش‌ها، اهداف و آثار» واکاوی نماید. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که گرچه تنهایی انسان معاصر از جهاتی واجد امتیازاتی است، اما ازآنجاکه تنهایی وی ناشی از بحران‌هایی است که با آن دست ‌به ‌گریبان است، پیامدهای منفی بسیاری، مانند حس پوچی و اضطراب شدید را به دنبال دارد. گرچه خلوت عارفانه نیز از جهاتی درخور نقد است، اما بالنده است؛ زیرا عارف که با معبود و معشوق خویش ارتباط دارد، در خلوت خود تنها نیست. https://erfani.nashriyat.ir/sites/erfani.nashriyat.ir/files/article-files/5003622-1785141707.pdf