TY - JOUR ID - 5003769 TI - تأملی در نظریه شهود حسی با توجه به مبانی حکمت متعالیه JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 17 LA - fa SN - 2645-8217 AU - Sharifi, Mahmoud AD - دکترای حکمت متعالیه - موسسه امام خمینی (ره)، رشته فلسفه اسلامی Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 14 IS - 2 SP - 83 EP - 100 KW - صدرالمتألهین KW - حکمت متعاليه KW - حس KW - شهود KW - شهود حسی. وجدان KW - اتحاد نفس و بدن DO - 10.22034/erfani.2026.5003769 AB - نفس انسان حقیقت واحد دارای مراتب و شئون متعدد است که به یک اعتبار نفس و به اعتبار دیگر مجموع نفس و بدن نامیده می‌شود. ارتباط اتحادی نفس با بدن مستلزم این است که نفس با حواس ظاهری موجود در بدن نیز متحد بوده از طریق اندام‌های حسی، حقایق محسوس خارجی را بدون واسطة صور و مفاهیم ذهنی ادراک کند. از این نوع فهم مستقیم و مباشر نفس، به «شهود حسی» تعبیر می‌شود. نظریه شهود حسی علاوه بر داشتن مبانی فلسفی لازم، امری وجدانی به نظر می‌رسد، و از این جهت اهمیت دارد که بدون پذیرش آن، حمل و انطباق مفاهیم و قضایای ذهنی بر محسوسات خارجی مجوز منطقی لازم را پیدا نمی‌کنند. هدف از تحقیق پیش¬رو این است که نشان دهیم نظریة شهود حسی منطقی-ترین راه دست‌یابی به محسوسات خارجی را پیشنهاد کرده است. در این مقاله با توجه به مبانی حکمت متعالیه، به تبیین نظریة شهود حسی پرداخته‌ایم. نفس انسان حقیقت واحد دارای مراتب و شئون متعدد است که به یک اعتبار نفس و به اعتبار دیگر مجموع نفس و بدن نامیده می‌شود. ارتباط اتحادی نفس با بدن مستلزم این است که نفس با حواس ظاهری موجود در بدن نیز متحد بوده و از طریق اندام‌های حسی، حقایق محسوس خارجی را بدون واسطه صور و مفاهیم ذهنی ادراک کند. از این نوع فهم مستقیم و مباشر نفس، به «شهود حسی» تعبیر می‌شود. نظریه شهود حسی علاوه بر داشتن مبانی فلسفی لازم، امری وجدانی به نظر می‌رسد، و از این جهت اهمیت دارد که بدون پذیرش آن، حمل و انطباق مفاهیم و قضایای ذهنی بر محسوسات خارجی مجوز منطقی لازم را پیدا نمی‌کنند. هدف از تحقیق پیش‌رو این است که نشان دهیم نظریه شهود حسی منطقی‌ترین راه دستیابی به محسوسات خارجی را پیشنهاد کرده است. در این مقاله با توجه به مبانی حکمت متعالیه، به تبیین نظریه شهود حسی پرداخته‌ایم. UR - https://erfani.nashriyat.ir/node/5003769 L1 - https://erfani.nashriyat.ir/sites/erfani.nashriyat.ir/files/article-files/5003769-1789539778.pdf ER -