TY  - JOUR
ID  - 5003897
TI  - بررسی مساله «نسیان یا یادآوری گناه» بر اساس مبانی عرفان عملی
JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
JA  - 17
LA  - fa
SN  - 2645-8217
AU  - bagherian, Rasool
AD  - عضو هیئت علمی - مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره)
Y1  - 2026
PY  - 2026
VL  - 14
IS  - 2
SP  - 
EP  - 
KW  - نسیان گناه
KW  - یادآوری گناه
KW  - عرفان عملی
KW  - مقامات سلوک
KW  - عبودیت
KW  - توبه
DO  - 10.22034/erfani.2026.5003897
AB  - مسئله «نسیان یا یادآوری گناه» از موضوعات میان‌رشته‌ای است که علاوه بر منابع دینی، در علم کلام و عرفان عملی نیز مطرح شده است. در عرفان عملی، این مسئله برای نخستین بار در ذیل حقیقت توبه مطرح گردید؛ برخی عارفان مانند سهل تستری به لزوم یادآوری گناه و برخی دیگر مانند جنید بغدادی به فراموشی آن باور دارند. هدف پژوهش حاضر، تبیین وظیفه سلوکی سالک نسبت به یادآوری یا فراموشی گناهان گذشته بر اساس مبانی عرفان عملی است. این نوشتار با روش کتابخانه‌ای گردآوری شده و با بهره‌گیری از منابع دست اول عرفانی، به تحلیل دیدگاه‌های مطرح در ابواب مختلف عرفان عملی (مقامات، ملازمات سلوک و قواعد عرفانی) پرداخته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در مقامات اسلامی (مانند یقظه و توبه) تأکید بر یادآوری گناه، و در مقامات ایمانی و احسانی (مانند ذکر و حضور) تأکید بر فراموشی گناه است. قواعد عرفانی مانند «ذکر الجفا وقت الصفا جفاء» نیز عمدتاً بر فراموشی گناه در مراتب عالی سلوک دلالت دارند. در نهایت، روح حاکم بر سلوک یعنی «عبودیت» اقتضا می‌کند سالک هیچگاه جرات خود بر خداوند را فراموش نکند، هرچند لازم نیست گناهان را به صورت تفصیلی به یاد آورد؛ بلکه یادآوری اجمالی برای حفظ خشوع و استغفار کافی است.
UR  - https://erfani.nashriyat.ir/node/5003897
L1  - ER  -