@article { author = {Saeidi, Ahmad}, title = {تبیین روایات طینت بر اساس مبانی عرفانی و صدرایی}, journal = {انوار معرفت 30 ، بهار و تابستان 1405}, volume = {15}, number = {1}, pages = {-}, year = {2026}, publisher = {Imam Khomeini Educational and Research Institute}, issn = {2645-8217}, eissn = {2980-826X}, doi = {10.22034/erfani.2026.5004276}, abstract = {}, keywords = {}, title_fa = {تبیین روایات طینت بر اساس مبانی عرفانی و صدرایی}, abstract_fa ={نسبت طینت و اختیار از مهم‌ترین مسائل انسان‌شناسی در اندیشة اسلامی است. ‏برداشت‌های متفاوت از ‏روایات طینت، گاه به تفسیرهای جبرگرایانه و گاه به فروکاستن ‏نقش طینت به اقتضای اولیه انجامیده است. ‏پژوهش حاضر با روش توصیفی‌ـ‌تحلیلی نشان می‌دهد که «طینت اولیه» به دو صورت به کار می‌رود و در ‏هیچ‌کدام با اختیار، به معنای رضایت از صدور فعل سازگار با حقیقت وجودی انسان، منافاتی ندارد. در کاربرد ‏نخست، مقصود از طینت اولیه، وجود علمی انسان در صقع ربوبی است، بنابراین ثبات طینت اولیه با اختیار ‏انسان در وجود خلقی‌اش، منافاتی ندارد، زیرا علم تابع معلوم است.‏ در کاربرد دوم، مقصود از طینت اولیه، سرمایة اولیة وجود خلقی انسان در آغاز حرکت جوهری نفس در قوس ‏صعود است. در این کاربرد، طینت اولیه در حکم مادة اولیه‌ای است که انسان با علم و عمل اختیاری، آن را به ‏بالفعل و متصور به صور نوعیة جدید می‌سازد. بنابراین در این کاربرد، طینت اولیه ثباتی ندارد تا منافی اختیار ‏باشد. انسان پیوسته با اختیار خویش، ملکات یا صور تازه‌ای می‌یابد که از‌یک‌سو، ریشه در طینت اولیه و ‏اعمال اختیاری گذشتة او دارند و از‌سوی‌دیگر، در حکم ماده و طینت ثانویه برای ملکات، صور یا ‏فعلیت‌های بعدی او هستند.‏ }, keywords_fa = {طینت ,مزاج ,شاکله ,عین ثابت ,حقیقت انسان ,اختیار ,}, url = {https://erfani.nashriyat.ir/node/5004276}, eprint = {} }