مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) انوار معرفت 2645-8217 2 1 2013 06 22 نظریه‌ی «وحدت متعالی ادیان» و ارزیابی انتساب آن به عرفان اسلامی 49 68 53 FA علیرضا کرمانی دانشیار - گروه عرفان مؤسسه 0000-0002-6731-419X محمد محمودی دانشجوی دکتری - مدرسی معارف اسلامی دانشگاه معارف اسلامی قم Journal Article 2013 10 16 The theory of "transcendent unity of religions" holds that religions have two external and internal dimensions and are one in internal dimension in spite of multiple external dimensions. Difference in external dimension of religions is necessary, but there is no difference in internal dimension. The existing religions of the world all have legitimacy and each religion is a way towards truth and is not abrogated as long as it is practiced. Those who believe in this theory, i.e. traditionalists, claim that mystics have the same belief and provide some evidence extracted from mystics' words to prove their claims. Using a critical approach to traditionalists' view, the present paper seeks to evaluate the attribution of the idea of "transcendent unity of religions" to mystics, elaborate on their view and provide a correct analysis of misunderstanding through a comprehensive look at the principles and thinking system of both groups. «وحدت متعالي اديان» بر آن است كه اديان داراي دو بُعد ظاهري و باطني‌اند و اگرچه در ظاهر متعددند، در باطن واحدند. اختلاف در ظاهر اديان لازم و ضروري ‌است، اما در باطن اختلافي نيست. اديان زندة ‌دنيا همگي از حقانيت برخوردارند و هر ديني تا زماني كه بدان عمل مي‌شود نسخ نشده و‌ راهي است به سوي حقيقت. قايلان به اين نظريه، يعني سنت‌گرايان، مدعي‌اند عارفان نيز بر همين عقيده‌اند و براي اثبات ادعاي خود، شواهدي از گفته‌هاي آنان ارائه مي‌كنند. نوشتار حاضر با رويكرد انتقادي نسبت به ديدگاه سنت‌گرايي، درصدد است با نگاهي جامع به مباني و نظام فكري هر دو گروه، انتساب انديشة «وحدت متعالي اديان» به عارفان را ارزيابي نموده، ديدگاه عارفان را تبيين كند و تحليل صحيحي از سوءبرداشت‌ها ارائه نمايد. https://erfani.nashriyat.ir/sites/erfani.nashriyat.ir/files/article-files/5_2.pdf