مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) انوار معرفت 2645-8217 3 1 2014 06 22 مسئله‌ی عرفان حافظ 59 81 72 FA مسعود اسماعیلی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه 0000-0003-2076-6559 حسن احمدی دانشجوی دکتری - کلام دانشگاه قم Journal Article 2014 02 02 یکی از موضوعات مهم و دامنه دارِ عرصة حافظ پژوهی در دوران معاصر، مسئلة عرفان حافظ است. عده ای از روشن فکران با استناد به برخی واژه های به کار رفته در غزلیات خواجه مانند ِمی، شاهد، ساقی و صراحی وی را نه تنها از ساکنان آرمان شهر عرفان به شمار نیاورده اند، بلکه او را شخصی اباحی خو و لذت ران و اهل عیش و نوش می دانند. درمقابل، برخی دیگر هم صدا با قاطبة پیشینیان بر عرفان خواجه پافشاری می کنند، عده ای نیز خواجه را صرفاً شاعر می شناسند و معتقدند که او به هیچ طبقة اجتماعی دیگر تعلق ندارد. ما در این پژوهش برآنیم که با استناد به شواهد تاریخی یا برون متنی ازیک سو و شواهد درون متنی از سوی دیگر و تأکید بر غلبة رمزگرایی یا سمبلیسم به عنوان ویژگی بارز ادبیات عرفانی بر شعر حافظ، نظریة عرفان حافظ را بر کشیده و تقویت نماییم. https://erfani.nashriyat.ir/sites/erfani.nashriyat.ir/files/article-files/4_6.pdf