علم پيشين و ذاتي خداوند به اشيا از منظر عرفان اسلامي

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال ششم ، شماره اول، پياپي 12، بهار و تابستان 1396

محمود شريفي/ دانشجوي دکتري عرفان مؤسسة امام خميني‌ ره     m-sharifi35@mihanmail.ir
علي اميني‌نژاد / استاد سطح عالي حوزه
دريافت: 05/05/1397 - پذيرش: 18/09/1397
چکيده
اين نوشتار به روش «توصيفي و تحليلي»، در پي تبيين چگونگي علم پيشين و ذاتي خداوند به اشيا از نگاه عرفان اسلامي است. ارائة تصوير صحيح از حضور اشيا در مقام ذات الهي قبل از ايجادشان، موجب مي‌شود علم پيشين خداوند به اشيا از مقولة «علم بدون معلوم، محسوب نشود. عرفا خداوند متعال را وجودي بسيط و غير‌متناهي مي‌دانند كه سراسر عالم هستي را فراگرفته، به گونه‌اي كه نه با فرض موجودات حقيقي هم‌عرض سازگار است، و نه با موجودات حقيقي طولي. اين ادعا به معناي نفي هرگونه كثرت در عالم واقع نيست، بلكه به اين معناست كه وجود، به طور حقيقي و ذاتي، جز بر ذات حق‌متعال حمل نمي‌شود؛ بدين‌روي، كثراتِ مشهود به منزلة شئون، مظاهر و تجليات آن وجود واحد، داراي حقيقت و نفس‌الامر هستند. اين نوشتار نشان مي‌دهد که وجود مطلق به اطلاق مقسمي حق‌متعال ايجاب مي‌کند تمام حقايق و اشيا در مقام ذات الهي به نحو غيرمتمايز از هم موجود باشند. بنابراين، علم حضوري خداوند به ذات خود عين علم حضوري او به اشيا در مقام ذات است.
کليد‌واژه‌ها: خداوند، علم پيشين، علم پيشين ذاتي، عرفان اسلامي، اشيا.