اصناف و آثار انوار تابان بر اخوان تجريد در انديشه شيخ اشراق

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال ششم ، شماره اول، پياپي 12، بهار و تابستان 1396

داود حسن‌زاده کريم‌آباد/ دانشجوي دکتري دانشگاه باقر العلوم‌‌ عليه السلام‌، قم     hasanzadeh@iki.ac.ir
حسن معلمي/ دانشيار دانشگاه باقر العلوم ‌ عليه السلام، قم     h.moallemi@hekmateislami.com
دريافت: 12/09/1397 - پذيرش: 02/11/1397
چکيده
شيخ اشراق، که خود در شمار اخوان تجريد و از صوفيان است، مجموعه‌اي از انوار را برشمرده که بر مبتديان، متوسطان و منتهيان در سلوک اشراق مي‌گردد. انوار اشراق شده بر مبتديان، که ناپايدارند، به «طوالع و لوايح» موسوم است و انوار تابان بر متوسطان در سلوک، که داراي ثبات و قرارند، «سکينه» ناميده شده است. اين انوار، که اشراقاتي از ناحية عقل مفارق بر نفس انساني‌اند، داراي اصناف گوناگون و آثار متفاوت هستند. «نور طامس» از آنِ فاضلان و منتهيان در سلوک است که امر سالک را به فنا و بقاي بعد از فنا منتهي مي‌سازد. اين بارقه‌هاي الهي و انوار تابان بر سالکان همان علم و يا لذت ناشي از علم نيست، و نيز ورود اين انوار بر سالک، به ويژه تجلي نور طامس، به معناي اتصال و اتحاد او با مبدع (حق تعالي) نيست. با وجود اين، شيخ اشراق از نوعي اتحاد در اين زمينه ياد کرده که ملاصدرا آن را نقد كرده است.

کليدواژه‌ها: شيخ اشراق، اخوان تجريد، طوالع و لوايح، سکينه، نور طامس، اتحاد عقلي، ملاصدرا.