تبيين مسئله «نفس‌الامر» از منظر عرفان

سال دهم، شماره دوم، پياپي 21، پاييز و زمستان 1400، ص 21ـ32

حسن رمضاني / استاديار گروه اخلاق و عرفان پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي    h.ramazani89@gmail.com
دريافت: 11/03/1400 - پذيرش: 14/06/ 1400

چکيده
مسئله نفس‌الامر را از دو بُعد معرفت‌شناسي و هستي‌شناسي مي‌توان مورد پژوهش قرار داد. از بُعد هستي‌شناسي نفس‌الامر اشيا، واقعيتي در مرتبه وجودي بالاتر است. حکيمان و عارفان مسلمان در مصداق اين واقعيت اختلاف‌نظر دارند. در اين نوشتار ديدگاه عارفان درباره مسئله نفس‌الامر از حيث هستي‌شناسي کانون بررسي قرار گرفته و پس از گردآوري داده‌ها به روش کتابخانه‌اي، مسئله نفس‌الامر از منظر عارفان به روش توصيفي ـ تحليلي، تبيين و سپس با ادله قرآني مستدل شده و اين نتيجه به دست آمده که از نگاه عارفان مسلمان نفس‌الامر اشيا عبارت است از: اعيان ثابته يا همان وجود علمي اشيا پيش از ايجاد؛ البته به شرط تجريد کامل، حتي از همين وجود علمي، و رسيدن به ذواتي غيبي و ازلي که در غيب ذات حقّ مستجن‌اند و از نظر رتبه چه‌بسا قبل از اسما قرار بگيرند.

كليد‌واژه‌ها: نفس‌الامر، عرفان، اعيان ثابته، حضرت علميه، علم ازلي.
 

سال انتشار: 
1400
شماره مجله: 
21
شماره صفحه: 
21