تعريف انسان در ساختار انسان‌شناسي عرفاني ابن‌عربي و آگوستين

سال دهم، شماره دوم، پياپي 21، پاييز و زمستان 1400، ص 179ـ194

* محمدجواد نيک‌دل / دکتراي اديان و عرفان مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره)    mjnicdel@yahoo.com
عليرضا كرماني / دانشيار گروه عرفان مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره)    Kermania59@yahoo.com
دريافت: 11/01/1400 - پذيرش: 02/04/ 1400

چکيده
انسان و مسائل مربوط به آن همواره معرکه آراي متفکران بوده است. تعريف انسان يکي از مسائلي است که انديشمندان مختلف به فراخور انديشه و فهم خود، بدان پرداخته‌اند. اين نوشتار به روش تحليلي ـ توصيفي کنکاشي است درباره تعريف انسان در ساختار انسان‌شناسي عرفاني از نگاه دو انديشمند بزرگ و تأثيرگذار جهان اسلام و مسيحيت؛ يعني ابن‌عربي و آگوستين. تعريف اين دو انديشمند از انسان، بسيار ويژه و متفاوت است. ابن‌عربي تعريف افلاطون از انسان را نادرست مي‌داند. تعريف او از انسان بر پايه انديشه «خدا» و «شناخت حق‌تعالي» استوار است. آگوستين چند تعريف از انسان ارائه مي‌کند که در يکي از آنها با تعريف افلاطون هماهنگ است؛ اما تعريف ديگر او نيز ناظر به انديشه خداست که در اينجا به ‌گونه‌اي با ابن‌عربي هماهنگ است. بااين‌حال تعريف اين دو از انسان، در ساختار انسان‌شناختي عرفاني خاص خود، تفاوت‌هاي بنياديني با يکديگر دارند.

كليد‌واژه‌ها: انسان، تعريف، انواع انسان، انسان کامل، انسان حيوان، انسان‌خدا، انسان‌پارسا، انسان هبوط‌يافته، خدا.

سال انتشار: 
1400
شماره مجله: 
21
شماره صفحه: 
179