قرب نوافل و فرائض و تطبيق آنها بر مقامات عرفاني

سال چهارم، شماره دوم، پياپي 10، بهار و تابستان 1395

حسين مظفري/ استاديار موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره   Mozaffari48@Yahoo.com

دريافت: 10/4/1395 ـ پذيرش: 25/8/1395

چکيده

«قرب نوافل» و «قرب فرائض» دو اصطلاح عرفاني برگرفته از متون ديني هستند که در آثار عرفاني فراوان، از آن دو استفاده مي‌شود. در اين نوشتار، به هدف تبيين بيشتر برخي از متون ديني از يك‌سو، و نشان دادن ارتباط عميق اصطلاحات عرفان اسلامي با متون ديني از سوي ديگر، افزون بر اشاره به آيات و رواياتي که اين اصطلاحات از آنها برگرفته شده‌، نظرات عمده در چگونگي تطبيق اين دو مقام بر مقامات عرفاني بيان گرديده و يکي از آن ميان بر ديگران ترجيح داده شده است. روش به‌کار گرفته شده در اين مقاله، «تحليلي – توصيفي» است و نظرية مختار مقاله در نهايت، آن است که «قرب نوافل» به فناي صفاتي و «قرب فرايض» به فناي ذاتي اشاره دارد و از‌اين‌رو، دو مقام بالاتر از آن دو نيز تصور مي شود که يکي عبارت است از: مقام «جمع ميان قرب نوافل و فرائض» و ديگري «مقام تمحض» که در آن مقام، عارف به اختيار خود مي‌تواند در هر کدام از مقامات قرب نوافل، قرب فرايض و جمع ميان آن دو قرار بگيرد.

كليد‌واژه‌‌ها: قرب نوافل، قرب فرائض، فناي صفاتي، فناي ذاتي، تمحض.